Frans Pansier (Trainer)
Al meer dan 40 jaar werkt Frans Pansier aan het ontwerpen, ontwikkelen, onderwijzen en trainen van geavanceerde voedingen. Volgens hem put hij zijn energie uit het uitdagen van de mentaliteit van jonge ingenieurs. Zijn favoriete deel? Het delen van zijn kennis en informatie die mensen simpelweg niet kunnen krijgen op de universiteit – of waar dan ook.
Voedingen zijn waarschijnlijk niet iets waar je lang bij stilstaat als je een nieuwe laptop of tv koopt. De meeste mensen sluiten ze gewoon aan op de stroombron en denken er nooit meer aan. In werkelijkheid zijn voedingen echter een cruciaal onderdeel van de voeding van zowat elk elektronisch apparaat dat je bezit. Ze doen dit door het volledige vermogen van de wisselstroom (AC) van het elektriciteitsnet, bekend als het lichtnet, op te nemen en om te zetten in de bruikbare spanning die elektronica tot leven wekt.
“In principe heeft elk elektronisch apparaat, met uitzondering van een heel klein aantal, een AC-adapter nodig, extern of intern, om gebruik te kunnen maken van de energie van het lichtnet,” legt Frans Pansier uit, voormalig Philips en NXP voedingsspecialist en docent aan het High Tech Institute met meer dan tientallen jaren ervaring op dit gebied. “Anders zou de volle stroom van 230 volt van het lichtnet de elektronica frituren en veel veiligheidsproblemen veroorzaken.”

Credit: Joyce Caboor
De ontwikkeling van moderne voedingen kwam pas echt op gang in de jaren 1980. Onder leiding van televisietechnologiebedrijven maakten merken als Panasonic, Sony, Siemens en Philips voedingen echt produceerbaar voor industrieel gebruik. “In die tijd moest elk onderdeel zelf ontwikkeld worden, omdat er geen fabrikanten waren van geschikte transformatoren, condensatoren enzovoort. Er was in die tijd echt geen markt voor dat soort dingen, dus we moesten het allemaal zelf doen,” vertelt Pansier, die in 1986 bij de Philips televisiedivisie ging werken en twintig jaar lang ontvangers, voedingen en andere vermogenselektronica ontwikkelde.
Schandalig
De conventionele wijsheid, misschien geleid door de Wet van Moore, zou suggereren dat naarmate elektronica zich verder ontwikkelt, nieuw ontwikkelde technologieën efficiënter en goedkoper worden. Maar als het aankomt op het aandrijven van deze moderne technologische wonderen, is wijsheid allesbehalve conventioneel. Volgens Pansier heeft de informatie in de leerboeken van technische universiteiten nauwelijks enige relatie met de werkelijkheid en komt veel van wat de industrie vandaag de dag gebruikt voort uit ontwikkelingen van de Philips-divisie voor consumentenelektronica – zo’n veertig jaar geleden.
'With power supplies, you get the best performance for the lowest price when you know exactly what you can do with each of the components, and just as importantly, the things you better not do'
Met een masterdiploma in elektrotechnische materialen van de Technische Universiteit Delft was Pansier bekend met een volledig spectrum van elektronicacomponenten, variërend van halfgeleiders tot magneten, condensatoren en meer. Maar pas toen hij enkele jaren professionele ervaring opdeed bij Philips, kwam alles samen. “Met voedingen krijg je de beste prestaties voor de laagste prijs als je precies weet wat je met elk van de componenten kunt doen, en net zo belangrijk, de dingen die je beter niet kunt doen,” grapt Pansier. “Maar laat me je vertellen dat er niet veel mensen op de wereld zijn die dit soort kennis hebben.”
Als Pansier terugkijkt op zijn tijd bij Philips, wordt het zelfs nog duidelijker hoe sterk hun ontwikkelingswerk eigenlijk was. “Achteraf zie ik nu pas hoe ongehoord en vooruitstrevend ons werk was,” stelt Pansier. “Het duidelijkste is dat consumentenelektronicabedrijven, zowel toen als nu, lichtjaren voorlopen op de TU’s als het gaat om deze technologie. Dat is geen kritiek op de TU’s, maar het is gewoon zo dat ontwikkeling op het gebied van voedingen alleen mogelijk is met jarenlange ervaring, niet met een vierjarig promotieproject. Zelfs vandaag de dag zul je merken dat veel van het materiaal dat aan de TU’s wordt onderwezen hetzelfde is als wat ik leerde en waarmee ik werkte sinds 1980.”
Credit: Joyce Caboor
Uniek in zijn soort
Na jaren te hebben gewerkt aan de ontwikkeling van voedingen, inclusief het vervelende werk van patentaanvragen voor nieuwe ontwerpen en technologie, werd Pansier gevraagd om samen met andere specialisten een cursus op te zetten. Hij realiseerde zich hoe ongewoon zijn ervaring was, zowel vanuit het standpunt van elektronische componenten als van de industrie, en hij wilde helpen zijn kennis te verspreiden en de mentaliteit van jongere en minder ervaren ingenieurs echt uitdagen. Dus werd hij trainer in Philips CTT, waar hij les gaf over de ins en outs van vermogenselektronica, die zich in die tijd ook richtte op de beeldbuis en hoe hoogspanning en afbuiging te genereren.
Pansier: “Die cursus was volledig door ons ontworpen en ik schreef vijf of zes verschillende onderdelen voor de training. Het was zo uniek omdat ik tijdens mijn werk verschillende fabrieken bezocht die de onderdelen produceerden en met de ontwerpingenieurs sprak om het complete verhaal te krijgen, van de kenmerken tot de fysieke onderdelen. Deze informatie werd verweven in de unieke cursus.”
Eind jaren 90 stopte Philips echter met de ontwikkeling van tv’s en ook met de CTT-cursus. Maar gedwongen om informatie te blijven delen, ging Pansier door met het verspreiden van de verzamelde kennis bij NXP, waar hij werkte als voedingsarchitect. Tegelijkertijd werkte hij samen met de TU Delft om studenten te begeleiden die net begonnen waren met vermogenselektronica, en uiteindelijk weer ’thuis’ als instructeur voor het High Tech Institute – de erfenis van Philips CTT.
In de zesdaagse training “Swith-mode power supplies” neemt Pansier de deelnemers mee door zijn lange ervaring met vermogenselektronica en helpt hij hun kennis en gemak te vergroten en een aantal valkuilen te vermijden die veel ingenieurs tegenkomen. “We hebben veel moeite gedaan om een training te ontwikkelen die informatief en grondig uitgebreid is,” beschrijft Pansier.
“Van de randvoorwaarden van zowel continue als niet-continue modi in vermogenselektronica tot de basistopologieën van voedingen, de ontwerp-, simulatie- en berekeningsmethoden die nodig zijn om ze te evalueren en het bereiken van compliance-normen voor veiligheid, betrouwbaarheid, EMI en efficiëntie – we behandelen het echt allemaal. Dat is wat deze cursus zo bijzonder maakt, omdat hij een unieke kijk biedt op het hele proces en systeem, een kijk die al tientallen jaren wordt opgebouwd. En de grootste aantrekkingskracht voor mensen om te komen is eenvoudig. Deze opeenstapeling van informatie en ervaring vind je gewoon nergens anders.”
Dit artikel is geschreven door Collin Arocho, tech redacteur van Bits&Chips.
