De gids voor expats om in de Nederlandse hightech te werken

Van een eindeloze lus van overleg tot het ontvangen van kritiek die ronduit onbeleefd kan klinken, als je nieuw bent in Nederland kan de Nederlandse werkcultuur totaal vreemd overkomen. Om de integratie te vergemakkelijken, sturen techbedrijven hun expats naar de training “Hoe succesvol te zijn in de Nederlandse hightech werkcultuur”.

Als expat in Nederland heb je waarschijnlijk al geleerd dat de overgang naar de hightech werkcultuur in Nederland een moeilijke aanpassing is. Als je nieuw bent in de regio en je merkt dat je vragen stelt als: “Hebben we weer een vergadering?” of denk je: “Waarom vragen ze dat aan mij, het is mijn werk niet” – welkom in de Nederlandse werkcultuur, een plek waar je je zeker voelt als een vierkante staaf die in een rond gat probeert te passen.

Omdat dit zo’n moeilijke overgang kan zijn om te manoeuvreren, biedt High Tech Institute samen met contentpartner Settels Savenije & Friedrich de training “Hoe word ik succesvol in de Nederlandse hightech werkcultuur” aan. Dit is uw beginnershandleiding.

Samenleving met plat werk

Een van de eerste dingen die je opvalt als je als expat in Nederland werkt, is dat de machtsstructuur van een bedrijf meestal zo plat is als een ‘pannenkoek’. Nederland houdt helemaal niet van hiërarchie. In het bedrijfsleven is status niets, en geloofwaardigheid telt voor alles. In de training leren deelnemers manieren om hun reputatie op te bouwen door verantwoordelijkheid te nemen en te doen wat nodig is om de klus te klaren. Ze leren ook dat een van de snelste manieren om geloofwaardigheid om zeep te helpen is door je te beperken tot de parameters van een functieomschrijving.

“Als je denkt dat je het kunt, doe het dan. Zelfs als het niet precies je taak is. Laat je niet beperken tot wat er van je gevraagd wordt en wees niet bang om een risico te nemen,” stelt cursusleider Claus Neeleman. “Het is ook belangrijk om eerlijk te zijn en fouten toe te geven in plaats van excuses te maken. Het is altijd beter om spijt te hebben dan om helemaal niets te doen.”

Een consensus bereiken

Een andere indicator van het gebrek aan hiërarchie in Nederland is de behoefte aan consensus. Een bekend kenmerk van de Nederlandse hightechwerkplek is het schijnbaar eindeloze aantal vergaderingen en discussies. Klinken de woorden ‘laten we volgende week weer bij elkaar komen om dit verder te bespreken’ je bekend in de oren? Je denkt, hoe moeilijk kan het zijn om een beslissing te nemen, toch? Voor sommigen is dit moeilijk om aan te wennen. Ja, vergaderingen kosten tijd en het lijkt misschien inefficiënt, maar het is allemaal bedoeld om consensus te bereiken – of wat de Nederlanders ‘polderen’ noemen. “Polderen betekent gewoon dat iedereen zijn steentje bijdraagt om tot een consensus te komen en beslissingen te nemen,” legt Neeleman uit.

Zijn aloude methode is een diepgewortelde culturele waarde. Al eeuwenlang zoekt Nederland naar innovatieve oplossingen om de dreiging van het water het hoofd te bieden. De laaglandmentaliteit is: ‘we zitten met z’n allen op dit schip, dus het is aan iedereen om met het best mogelijke antwoord te komen’. Het is dus belangrijk om mee te doen en input te geven. Het maakt niet uit of je een expert bent of dat je niets belangrijks toe te voegen hebt. Het is gewoon jouw verantwoordelijkheid om deel uit te maken van de discussie, wat ook een manier is om je geloofwaardigheid op te bouwen. Sommige kwesties vereisen out-of-the-box denken van de niet-experts. “Vraag maar aan het jongetje dat zijn vinger in de dijk stak,” grapt Neeleman. “Het idee hoeft niet perfect te zijn; het moet gewoon werken.”

Een van de vele oefenrondes tijdens de training.

Communicatie is de sleutel

Vanwege het grote aantal vergaderingen en interacties in de Nederlandse werkomgeving zijn goede communicatieve vaardigheden een noodzaak – zowel verbaal als non-verbaal. Een van de centrale thema’s van de eendaagse training richt zich dan ook op communicatiestijlen en actieve luistervaardigheden. Van lichaamstaal tot gezichtsuitdrukkingen en toon leren deelnemers niet alleen hoe ze zichzelf effectiever kunnen uitdrukken, maar ze doen ook ervaring op met het oppikken van sociale signalen van anderen.

Tijdens meerdere oefenrondes leren cursisten dat goede communicatievaardigheden beginnen met het vermogen om echt te horen wat iemand zegt. Hiervoor leren cursisten een driestappenproces voor actief luisteren. Luister eerst aandachtig. Ten tweede, vat samen om te laten zien dat je geluisterd en begrepen hebt. Stel tot slot vragen ter verduidelijking. Hoewel dit in theorie eenvoudig is, is interculturele communicatie niet altijd duidelijk of gemakkelijk te begrijpen. Voor veel deelnemers, zoals Bahaa Ibrahiem – een setup tooling en visualisatie engineer bij ASML – was dit deel van de cursus een echte eye-opener. Ibrahiem: “Na meer dan een jaar in Nederland te hebben gewoond en gewerkt, heeft deze training mijn cultureel bewustzijn en mijn communicatie met mijn Nederlandse collega’s echt verbeterd.”

Schop de bal, niet de persoon

Zelfs met actieve communicatievaardigheden is het natuurlijk inherent aan het samenbrengen van zoveel persoonlijkheden en meningen dat er meningsverschillen zullen zijn. Dit kan soms leiden tot de uitwisseling van verhitte discussies of feedback die nogal hard overkomt. Dit soort kritisch heen en weer gepraat kan vooral moeilijk zijn voor expats die nieuw zijn op de arbeidsmarkt in Nederland. Cultureel gezien nemen Nederlanders geen blad voor de mond en staan ze bekend om hun directheid. Maar al te vaak kan dit een buitenlandse collega verbijsterd achterlaten en volledig onzeker maken over de kritiek.

Deelnemers oefenen om feedback te geven en te ontvangen.

Terugkoppelingsproces

Zelfs met actieve communicatievaardigheden is het natuurlijk inherent aan het samenbrengen van zoveel persoonlijkheden en meningen dat er meningsverschillen zullen zijn. Dit kan soms leiden tot de uitwisseling van verhitte discussies of feedback die nogal hard overkomt. Dit soort kritisch heen en weer gepraat kan vooral moeilijk zijn voor expats die nieuw zijn op de arbeidsmarkt in Nederland. Cultureel gezien nemen Nederlanders geen blad voor de mond en staan ze bekend om hun directheid. Maar al te vaak kan dit een buitenlandse collega verbijsterd achterlaten en volledig onzeker maken over de kritiek.

“Het idee is dat feedback niet persoonlijk moet zijn. Het gaat om het schoppen van de bal, niet om de persoon,” legt Neeleman uit. “Goede feedback is constructief, is to the point en wordt simpelweg gegeven met de bedoeling om een probleem op te lossen.”

Dit artikel is geschreven door Collin Arocho, tech redacteur van Bits&Chips.