Stefan Rutjes leerde het vak van systeemarchitect al doende bij Demcon. Toch wilde hij zijn kennis verdiepen. Daarom volgde hij de cursus systeemarchitect aan het High Tech Institute.
Voordat Stefan Rutjes systeemarchitect werd, had hij een lange carrière als ingenieur. Aanvankelijk ontwierp hij offsetdrukmachines. In 2019 gooide hij het roer om en ging bij Demcon aan de slag als mechanical engineer. “Ik kwam steeds meer in de lead terecht”, stelt hij. “Zo deed ik verschillende grote projecten. Uiteindelijk werd ik systeemarchitect.”
Die rol lag Rutjes wel. “Je moet leren meedenken met de klanten en dat vind ik geweldig”, zegt hij. “Waar worstelen ze mee? Wat zijn hun uitdagingen? Je kunt wel een geweldig stuk technologie voor ze ontwerpen, maar als het niet aansluit bij wat zij willen, ga je ontsporen.”
Bij Demcon is dit ingebed in het ontwerpproces. “De systeemarchitect is vanaf het begin van een project betrokken”, legt Rutjes uit. “Al in de afstemmingsfase met de klant zit een systeemarchitect aan tafel om richting te geven aan het project en de belangrijke vragen te stellen. Kunnen we dit binnen Demcon doen? Past dit goed bij Demcon? Hebben we de juiste mensen om dit vraagstuk aan te pakken?”
''The training is organized in a setting with a mixed group. A lot of views came together. The interactions we had with each other were valuable. I learned a lot from hearing how others approach something.''
Dieper
Toch had Rutjes het gevoel dat hij meer moest leren. De diepgang die hij zocht, vond hij in de cursus “Systeemarchitect(en)” bij High Tech Institute. “Ik wilde dieper gaan. Ik heb dit vak vooral on the job geleerd. Dat gaf me een goede basis. Bij Demcon gebruiken we al frameworks voor systeemarchitectuur. Toch vond ik het tijd om systematische benaderingen buiten deze kaders te verkennen. De training gaf me extra tools en inzichten.”
Het was niet alleen de inhoud die Rutjes vooruit hielp. “De training is georganiseerd in een setting met een gemengde groep. Er kwamen veel visies samen. Mijn groep bestond uit een mix van software-, werktuigbouwkundige en elektrotechnische ingenieurs. Een paar van hen hadden ook eerdere ervaring in systems engineering. We kwamen allemaal uit verschillende bedrijven. De interacties die we met elkaar hadden waren waardevol. Ik heb veel geleerd van hoe anderen iets aanpakken.”
Tijdens de training ligt de nadruk ook op een praktijkcase. Dit versterkt het leerproces, stelt Rutjes. “Parallel aan de theorie ontwikkel je in een groep een case. Je krijgt een klantvraag en op basis daarvan moet je aan het eind van de training een voorstel pitchen. In de groepen ontstaan verschillende visies op hetzelfde probleem. Dat bleek heel interessant te zijn. Je ziet grote verschillen en soms ook convergentie tussen ideeën.”
Na de training ging Rutjes veel bewuster standpunten innemen, duidelijker de behoeften van verschillende groepen verwoorden. Volgens hem is dat het belangrijkste wat hij geleerd heeft. “Natuurlijk deed ik dat al eerder. Maar ik werd me er bewuster van. Ik maak nu bijvoorbeeld regelmatig tijd om het hele project vanuit het oogpunt van de klant te bekijken. Vervolgens bekijk ik alles nog eens vanuit het oogpunt van usability.”
Sinds de training maakt Rutjes meer tijd vrij om een echte systeemarchitect te zijn. “Dit is een rol waarbij je soms gewoon rustig moet kunnen nadenken”, geeft hij aan. “Tijdens een hectische dag is dat lastig, maar wel nodig. Daarom plan ik mijn agenda nu wat ruimer. Ik houd graag dertig procent vrije ruimte om rustig na te kunnen denken over dingen als systeemkeuzes of met wie ik moet praten. Vooral na de training ben ik dat veel bewuster gaan doen. Ik neem nu echt de tijd.”
Systeempuzzel
Rutjes is enthousiast over zijn werk als systeemarchitect. “Een systeemarchitect staat eigenlijk naast het team. Je kunt vanuit elke positie naar dingen kijken, maar je bent nergens expert in. Je moet mensen vragen stellen zodat ze zelf tot inzichten komen en groeien. Naar mijn mening gaat de rol van systeemarchitect niet over het nemen van de leiding, maar over het inspireren van anderen.”
''Sometimes the problem isn’t the technology but the collaboration in the team that’s going awry. I work on that, too.''
Soms gaat dat gepaard met zaken als het raadplegen van belanghebbenden en het ontwikkelen van kaders. Maar een systeemarchitect speelt ook een belangrijke informele rol. “Je gaat bij mensen langs en maakt hier en daar een praatje,” illustreert Rutjes. “Dat klinkt triviaal, maar het is een cruciaal onderdeel van mijn werk – ik zet het zelfs in mijn agenda. Het gaat trouwens niet altijd om de techniek. Soms ligt het probleem niet bij de technologie, maar bij de samenwerking in het team. Daar werk ik ook aan.”
Een systeemarchitect moet ook leren kiezen. “Je maakt voortdurend afwegingen, bijvoorbeeld tussen kosten en prestaties”, legt Rutjes uit. “Op je beurt moet je dat weer langs de stakeholders leggen. Je moet bij hen nagaan of je de juiste keuze maakt.”
En niet alleen met de klant; de hele keten is belangrijk voor een systeemarchitect. “Misschien moet je praten met degene die de technologie installeert, of degene die het onderhoud doet. Zulke spelers staan vlak naast de klant en kunnen soms het verschil maken tussen falen en succes. Je bent voortdurend op zoek naar de juiste mensen in wiens schoenen je even kunt stappen.”
Rutjes heeft veel plezier in het vak van systeemarchitect. “De diversiteit spreekt me het meest aan”, besluit hij. “Het is alsof je een grote puzzel in elkaar legt. Je moet alle voorwaarden, eisen, views en budgetten mooi bij elkaar laten komen. Zo’n puzzel succesvol kunnen oplossen is wat dit vak voor mij zo interessant maakt.”
Dit artikel is geschreven door Tom Cassauwers, freelancer voor Bits&Chips.
De training 'Systeemarchitect(en)' wordt meerdere keren per jaar georganiseerd
Blijf op de hoogte
Ontvang onze maandelijkse updates
