Georganiseerde chaos klaart de klus

De Nederlandse bedrijfscultuur kan voor buitenlanders een moeilijk te nemen horde zijn. Daarom vroeg softwareontwikkelaar ICT Strypes aan High Tech Institute om een in-company bedrijfscultuurcursus te organiseren voor hun Portugese ingenieurs.

Toen softwareontwikkelaar José Rodrigues aan de slag ging bij zijn Nederlandse klant, was dat een cultuurschok voor hem. Hij had al ervaring in Nederland: als uitwisselingsstudent had hij een jaar in Groningen gestudeerd. Toch was de hightech werkcultuur in de praktijk nog steeds moeilijk voor hem om aan te wennen.

Rodrigues begon zijn carrière als natuurkundige en studeerde af aan de Universiteit van Coimbra in Portugal. Hij stapte echter al snel over naar software engineering, waar hij terechtkwam bij ICT Strypes.

“Ik werk momenteel aan de drivers voor een waterkast die verantwoordelijk is voor de koeling”, zegt hij. “Mijn werk bestaat uit het schrijven van software en het testen ervan.”

ICT Strypes Portugal is van oorsprong een Nederlands softwareontwikkelingsbedrijf. Tegenwoordig zijn ze gevestigd in Portugal, met vestigingen in Lissabon en Porto. Maar de Nederlandse en Portugese werkcultuur kunnen behoorlijk verschillen. Daarom besloot het bedrijf een eendaagse cultuurtraining in Porto te organiseren, ‘How to be successful in the Dutch high-tech work culture’ door High Tech Institute. Rodrigues was een van de studenten die de cursus volgde.

“Er waren twee redenen om hem te nemen”, zegt hij. “De ene was om beter te communiceren met onze Nederlandse contacten. De andere was om te leren van het Nederlandse hightech ecosysteem en te zien welke van hun lessen we ook hier in Portugal kunnen toepassen.”

Natuurlijke selectie

De training zoomde in op een specifiek bedrijf voor halfgeleiderapparatuur en hun unieke manier van werken. “Zelfs binnen Nederland hebben ze een heel atypische cultuur”, zegt Rodrigues. “Mijn eerste indruk was: dit is chaos. Het was een georganiseerde chaos, maar nog steeds een chaos. Toen ik voor het eerst met ze moest werken, voelde het nogal verwarrend. Maar na een tijdje besef je dat het op zijn eigen manier efficiënt is en dat ze de klus klaren.”

“Nederlanders zijn over het algemeen erg punctueel en direct”, vervolgt hij. “Onze klant daarentegen is chaotischer dan het gemiddelde Nederlandse bedrijf. Het is een soort natuurlijke selectie. Ze hebben veel uitdagingen overwonnen en zijn samengekomen op deze manier van werken. En het werkt echt.”

De cursus werd gegeven door Jaco Friedrich, een van de trainers van High Tech Institute, die tientallen jaren ervaring heeft in de Nederlandse bedrijfstechnologiecultuur. Hij kwam naar Porto om de cursus te geven aan de engineers van ICT Strypes.

“Het was veel boeiender dan ik aanvankelijk had verwacht”, zegt Rodrigues. “Vaak worden dit soort cursussen een beetje saai, vooral tegen het einde. De trainer staat de hele dag met zijn PowerPoint feiten te spuien. Bij deze was dat niet het geval. Er waren veel praktische voorbeelden. We waren ook bezig met de trainer en met elkaar. We deden bijvoorbeeld simulaties van echte sociale situaties.”

José Rodrigues, die software schrijft en test bij ICT Strypes in Portugal.
Credits: Nuno Vasco van NVSTUDIO

Codeherziening

Door de cursus leerden Rodrigues en zijn collega’s hoe ze bepaalde taken efficiënter konden uitvoeren. Een van de belangrijkste daarvan was de code review. In het verleden was er hier wat wrijving tussen Nederland en Portugal. Na de cursus werd het proces echter herzien en verbeterd.

De cursus verbeterde ook de professionele vaardigheden van de deelnemers en bood oplossingen voor veelvoorkomende problemen op de werkplek. “Een van de dingen die ik zelf heb geleerd is hoe ik een idee kan doorzetten”, zegt Rodrigues. “Als ingenieur hebben we soms de neiging om heel perfectionistisch te zijn. We willen dat ons product 100 procent perfect is. Dit vertraagt echter soms een project en zorgt ervoor dat het vastloopt. Voor de klant is een 90 procent perfect product dat eerder kan worden geleverd soms beter dan een 100 procent perfect product dat te laat wordt geleverd. Die mentaliteitsverandering was een belangrijk resultaat van de cursus.”

Het geven van feedback, vaak een gevoelig onderwerp voor ingenieurs, is ook verbeterd sinds de cursus. “Soms was het moeilijk om feedback te geven zonder veroordelend over te komen”, zegt Rodrigues. “Technische mensen hebben de neiging gevoelig te zijn voor de kwaliteit van hun werk. De cursus leerde ons hoe we succesvol feedback konden geven zonder de ander te kwetsen of boos te maken. Dat is iets wat ik nu heel regelmatig gebruik.”

Kritiek is een van de gebieden waarop Nederlanders en Portugezen sterk van elkaar verschillen. Nederlandse professionals zijn over het algemeen veel directer dan hun Portugese tegenhangers. “Als je te direct tegen ze bent, raakt de gemiddelde Portugees beledigd”, zegt Rodrigues. “Dat gebeurt niet vaak bij een Nederlander. Dat betekent natuurlijk niet dat Nederlanders slechte bedoelingen hebben, het hoort gewoon bij hun cultuur. Een Portugese professional zal dat niveau van directheid echter behoorlijk hard opvatten. Ook dat is iets wat tijdens de cursus is besproken en ons heeft geleerd om er beter mee om te gaan.”

Voor Rodrigues is deze training een must voor niet-Nederlanders die in Nederland bij hightechbedrijven werken. “Mijn eerste indruk was overweldigend, zegt hij. “Na verloop van tijd leerde ik inzien dat het eigenlijk logisch was en dat hun organisatie eigenlijk heel goed werkt. Maar als je dit niet gewend bent, kan het een beetje een cultuurschok zijn. Als ik deze cursus eerder in mijn carrière had gevolgd, had ik mijn Nederlandse collega’s vanaf dag één begrepen.”

José Rodrigues, die software schrijft en test bij ICT Strypes in Portugal.
Credits: Nuno Vasco van NVSTUDIO

Dit artikel is geschreven door Tom Cassauwers, freelancer voor Bits&Chips.