Claus Neeleman is voor de tweede keer in tien jaar verkozen tot High Tech Institute’s Teacher of the Year. Na de in-company cursus Hoe succesvol te zijn in de Nederlandse hightech werkcultuur, kreeg hij de maximale score van de deelnemers. Hij had nooit gedacht dat zijn expertise zo goed zou aanslaan bij technici.
“Ik vind training een fantastisch beroep,” zegt Claus Neeleman, “vooral omdat je iets kunt toevoegen. Je raakt mensen echt. Je krijgt ook feedback van cursisten dat ze iets geleerd hebben. Sommigen hebben zelfs een mentale switch gemaakt op het gebied van werk. Ik vind het ook leuk als ze zeggen dat ze het geleerde ook in hun privéleven goed kunnen gebruiken.”
Na zijn studie arbeids- en organisatiepsychologie ging Neeleman aan de slag in de werving en selectie: assessments, potentieelbepalingen van sollicitanten, persoonlijkheidstests, rollenspellen en interviews. Tijdens de debriefing van zo’n assessment zette een collega hem aan het denken. “Hij zei: goh, je bent goed in dingen uitleggen, waarom word je geen trainer of leraar? Dat was grappig, want ik overwoog al om dat te gaan doen.”
Zijn collega gaf Neeleman dat extra zetje, maar trainer worden was niet eenvoudig. “Je had bij de meeste trainingsbureaus veel ervaring nodig en dat betekende óf een heel lang ontwikkeltraject óf je moest een alternatieve weg zoeken.” Hij kwam terecht bij een re-integratiebedrijf waar hij meteen les kon geven. “Dat was voor mij een kans om ervaring op te doen en te kijken of ik het leuk vond. Daarna kreeg ik echt de kans om bij trainingsbureaus aan de slag te gaan. Zo ben ik het vak ingerold.”
Neeleman is nu gespecialiseerd in communicatie. “Communicatietraining is de primaire focus, maar ik doe ook verkooptraining en leiderschapstraining. Ik vul dat aan met wat acteren, ook tijdens trainingen. Het is vrij breed wat ik doe.”
'You can make reflecting more effective if you do it together with colleagues.''
Observeren en analyseren
Claus Neeleman kwam bij High Tech Institute toen Jaco Friedrich hem vroeg om leiderschapstraining te geven aan ingenieurs. “Ik weet nog dat ik toen dacht: leuk, dit is iets nieuws. Ik was ook benieuwd of het zou werken, want ik zat meer in de advieswereld en niet in de technische sector. Voor mij was het een kwestie van uitproberen: past mijn expertise bij die technische wereld? Misschien vinden ze de psychologie erachter niet zo interessant, of te soft. Maar er is juist veel behoefte aan soft skills training onder technici. Ze vinden het ook heel leuk.”
Neeleman ziet raakvlakken tussen het werk van een trainer en de hightechwereld. “Technici observeren en analyseren. Dat doen psychologen ook. We hebben modellen en we werken op een gedetailleerde manier. Daar zit een grote technische kant aan, vooral bij assessments. We kijken heel gedetailleerd naar een gesprek en geven daar een score aan. De score kan voldoende zijn of net eronder, en dan kunnen we uitleggen waarom dat niet voldoende is en wat iemand meer moet laten zien om een goede score te krijgen. Dat is ook vrij technisch. Er zitten veel modellen achter. Mensen kunnen heel ingewikkeld zijn. Je kunt dat ook op een technische manier benaderen en kijken wat je daarmee kunt doen. Dat vind ik heel leuk om te doen.”
Comfortabel
Neeleman vindt het grappig dat werknemers negen van de tien keer tegen dezelfde communicatieproblemen aanlopen. “Het gaat altijd over feedback geven. Dat is echt moeilijk, want er hangt veel vanaf. Je hebt een relatie te onderhouden; je ziet ze de volgende dag weer. Zelfs als je weet hoe het moet, blijft het een uitdaging om een constructief gesprek te voeren. Omgaan met conflicten is een ander thema dat vaak naar voren komt, net als omgaan met weerstand. Ik denk dat dat ongeveer de top drie is.”
'Training is a fantastic profession, mainly because you can add something. You really touch people.''
Neeleman zelf krijgt in evaluaties vaak te horen dat hij goede feedback geeft. Dat is ook een vereiste voor een trainer, vindt hij. “Ik denk dat wat cursisten daarmee bedoelen is dat ik op de details let. Ik kijk altijd als ze onderling oefeningen doen en dan probeer ik ze echt te helpen om effectief te werken en ik kan het goed uitleggen. Ik vind het ook heel belangrijk dat er een open sfeer is en dat we kunnen lachen tijdens de trainingen.”
Wat hij het vaakst terughoort, is zijn vermogen om een veilige sfeer te creëren waarin mensen zichzelf kunnen zijn, een voorwaarde om te kunnen leren volgens Neeleman. “Als je je niet veilig voelt, ga je een rol spelen of laat je jezelf gewoon helemaal niet zien. Ik heb dat voor mezelf ook nodig om goed te kunnen werken. Als mensen niet open zijn of er is spanning in de groep, dan voel ik me ook niet prettig als trainer.”
Drie tips
De Nederlandse hightechwereld staat bekend om zijn ietwat confronterende manier van communiceren. Veel bedrijven zeggen juist succesvol te zijn door deze open, maar toch wat uitdagende cultuur, maar niet iedereen kan daar goed mee omgaan. Voor technici die moeite hebben met de Nederlandse bedrijfscultuur en het moeilijk vinden om hun zegje te doen, geeft Neeleman graag een steuntje in de rug. In een training kun je juist leren om jezelf meer te laten zien. Zijn drie tips zijn: oefenen, ervaren en reflecteren.
Oefen, want in het begin kan het ongemakkelijk zijn. De eerste keer dat je opstaat en “Ik ben het er niet mee eens” zegt tegen mensen om je heen die er anders over denken, veroorzaakt dat veel stress. En dus is het de kunst om die stress te ervaren en er dan achter te komen dat je ondanks die stress overleeft en dat het uiteindelijk beter is dan niets zeggen. De derde tip is: reflecteer op wat je doet. Stel je probeert iets uit in de praktijk en het werkt goed, of juist minder goed. Kijk erop terug en benoem wat er goed ging en beloon jezelf daarvoor. Noem ook wat je de volgende keer beter kunt doen en wees niet te streng voor jezelf. Neeleman: “Je kunt reflecteren effectiever maken als je het samen met collega’s doet. Bijvoorbeeld met iemand die je kent die dingen anders doet. Als je die tips toepast, kom je al een heel eind.”
Dit artikel is geschreven door Titia Koerten, redacteur voor High Tech Systems.
De training 'Hoe word ik succesvol in de Nederlandse High Tech werkcultuur' is meerdere keren per jaar beschikbaar.
Blijf op de hoogte
Ontvang onze maandelijkse updates
